Kalsit, kuvars kumu veya kuru harç hammaddesi elenirken ürün dağılımı değiştiğinde ilk şüphe çoğu zaman “genlik düştü” olur. Fakat toplam strok, tek yönlü genlik, frekans ve hareket yönü aynı kavram değildir. Ayarı değiştirmeden önce elek gövdesinin hareketini aynı yük koşulunda ve birden fazla noktada ölçmek gerekir. Bu rehber, ölçüm sırasını ve devirle birlikte G değerinin nasıl hesaplanacağını açıklar.
Strok ile genliği aynı değer sanmayın
ISO 1213-1 terminolojisinde genlik, salınımın orta konumdan en büyük yer değiştirmesidir; strok ise iki uç konum arasındaki toplam mesafedir. Doğrusal veya eliptik harekette genlik, toplam hareketin ya da elipsin büyük ekseninin yarısıdır. Bu nedenle 5 mm toplam strok, ±2,5 mm hareket ve 2,5 mm genlik anlamına gelir. Ölçüm formuna yalnız “5 mm titreşim” yazmak, sonraki karşılaştırmalarda iki katlık yorum hatasına yol açabilir.
Sinüzoidal hareket için tepe ivmenin yerçekimi ivmesine oranı yaklaşık G = A × (2πf)² / g bağıntısıyla bulunur. A metre cinsinden tek yönlü genlik, f ise hertz cinsinden frekanstır; f = devir/dakika ÷ 60. Örnek olarak 5 mm toplam strok ve 1000 dev/dak için A = 0,0025 m, f = 16,67 Hz olur ve G yaklaşık 2,8 çıkar. Bu bağımsız, varsayımlı bir hesap örneğidir; kabul sınırı veya Metkan performans garantisi değildir.
Dört noktayı aynı koşulda ölçün
Ölçüm noktalarını elek kasasının rijit bölgelerinde, ön ve arka tarafta sağ-sol olarak tanımlayın. Sensör eksenleri her noktada aynı yönde olmalı; hareketli koruyucu, motor kapağı veya ince sac yüzey ölçüm noktası yapılmamalıdır. Önce boşta kararlı çalışma, ardından aynı besleme debisinde yüklü kararlı çalışma kaydedilir. Devir, toplam strok, hareket yönü, motor akımı ve besleme durumu aynı zaman damgasıyla tutulursa değişimin makineden mi yükten mi geldiği görülebilir.
Strok kartı veya hareket etiketi hızlı bir görsel kontrol sağlar: çizgilerin optik olarak kesiştiği bölge toplam hareketi ve yönü gösterir. Üç eksenli ivmeölçer ise frekans, ivme ve yörüngeyi zaman kaydıyla karşılaştırmaya uygundur. Hakemli çalışmalarda gerçek ve yarı endüstriyel eleklerde manyetik bağlı veya sabitlenmiş ivmeölçerler stratejik noktalara yerleştirilmiştir. Sensör makine dururken ve yetkili enerji izolasyonu altında sabitlenmeli; çalışan eleğe yaklaşarak ölçüm yapılmamalıdır.

Farkı tek değerden değil desenden okuyun
Sağ ve sol tarafta benzer frekans varken strok farklıysa yalnız eksantrik ayarına bakmak yeterli değildir. Yay sertliği veya oturması, gevşek bağlantı, kasada malzeme birikmesi, şase burulması ya da iki motorun ayar ve dönüş uyumsuzluğu aynı deseni üretebilir. Boşta eşit olup yükte ayrışan ölçümler ise beslemenin enine dağılımını ve yatak kalınlığını öne çıkarır. Aşağıdaki tablo kesin arıza hükmü değil, ilk kontrol sırasıdır.
| Gözlem | Öncelikli kontrol | Doğrulama |
|---|---|---|
| Dört noktada strok düşük, frekans aynı | Eksantrik ayarı, titreşen kütle ve yük | Boş/yüklü tekrar ve ayar kayıtları |
| Sağ ve sol strok farklı | Yaylar, bağlantılar, birikme ve şase | Dört nokta genlik ve faz karşılaştırması |
| Strok benzer, frekans düşük | Motor devri, VFD çıkışı ve besleme | Takometre ve elektrik trendi |
| Boşta eşit, yükte taraflar ayrışıyor | Enine besleme ve yatak kalınlığı | Sabit debide yük dağılımı ve dört nokta ölçümü |
Bir değişkeni değiştirin ve yeniden ölçün
Karşı ağırlık, yay veya sürücü frekansı rastgele değiştirilmemelidir. Önce üreticinin izin verdiği ayar aralığı, iki motorlu düzende ağırlıkların eşleşmesi ve dönüş yönleri doğrulanır. Sonra yalnız bir değişken değiştirilir; boşta ve aynı kontrollü yükte dört nokta yeniden ölçülür. Strok artarken hareket yönü bozuluyor, iki taraf arasındaki fark büyüyor veya taşıyıcı yapıya aktarılan titreşim artıyorsa işlem iyi bir ayar sonucu sayılmaz.
Kabul kaydında toplam strok ve genliği ayrı sütunlarda, devir ve frekansla birlikte yazın. Dört noktanın boş/yüklü sonuçlarını, sensör yönünü, besleme debisini ve malzeme durumunu ekleyin. Böylece sonraki bakımda “titreşim azaldı” ifadesi ölçülebilir bir referansa dönüşür. Metkan’a hedef tane aralıklarını, malzeme nemini, kapasiteyi ve mevcut ölçüm kayıtlarını ileterek titreşimli elek ile otomasyon kapsamını birlikte değerlendirebilirsiniz.

Kaynaklar ve hesap notu
Kaynaklar terimlerin, ölçüm yönteminin ve hareket bileşenlerinin doğrulanması için kullanılmıştır. 2,8 G sonucu yalnız açık varsayımlı fizik hesabıdır; saha ölçümü, evrensel ayar önerisi veya ürün garantisi değildir.
- ISO 1213-1:2020 — Kömür hazırlama terimleri; mevcut yayımlanmış sürüm
- ISO/DIS 1213-1 — 13 Kasım 2026’da inceleme oylamasına açılan yeni taslak
- Measurement 2021 — Titreşimli elekte stratejik noktalardan ivme ile dinamik kuvvet ölçümü
- Sensors 2022 — Yarı endüstriyel elekte üç eksenli ivmeölçerlerle yörünge ölçümü
- Sensors 2021 — Gerçek mineral eleğinde süspansiyon titreşim sinyalinin durum izleme modeli




