Bir titreşimli eleğin saatte geçirdiği tonaj, ayırmanın kalitesini tek başına göstermez. Kalsit, kuvars kumu veya kuru mineral hattında asıl soru; hedef boyutun altındaki malzemenin ne kadarının doğru çıkışa ulaştığıdır. Eleme verimini değerlendirmek için besleme, elek altı ve elek üstü akımlarını aynı kesme boyutuna göre incelemek gerekir. Bu yazıda verim, beslemedeki ince malzemenin elek altına geri kazanılması olarak tanımlanıyor. Böylece kapasite, ürün saflığı ve ayırma başarısı ayrı ayrı görülebilir.
Önce kesme boyutunu ve kabul ölçütünü belirleyin
Örneğin 1 mm kontrol eleği seçildiğinde tüm numunelerde aynı boyutun altındaki kuru kütle oranı ölçülür. Makinedeki nominal tel açıklığı ile proseste elde edilen gerçek ayırma davranışı aynı şey değildir. Tane şekli, açıklığa yakın tane oranı ve çalışma koşulları sonucu etkileyebilir. Çok katlı bir mikronize elek için her katı kendi giriş ve çıkışlarıyla değerlendirin; toplam tesis beslemesini her katın beslemesi gibi kullanmayın. Dar bir ürün fraksiyonunda hem alt sınırın altındaki hem üst sınırın üstündeki kaçak ayrı raporlanmalıdır.
Karşılaştırılabilir numune alın, kuru kütleyi esas tutun
Besleme ve iki çıkıştan alınan numuneler aynı kararlı çalışma dönemini temsil etmelidir. Yığının yalnız yüzeyinden alınan bir avuç malzeme, akımın tamamını temsil etmeyebilir. Numune planını kalite ekibiyle belirleyin; debi, nem, elek açıklığı ve çalışma ayarlarını kaydedin. Her akımın tane dağılımını aynı laboratuvar yöntemiyle ölçün. Nemleri farklı ürünlerin yaş tonajlarını doğrudan birleştirmek yerine kuru katı debilerini karşılaştırın. Toz toplama veya başka bir yan çıkış varsa dengeye ayrıca ekleyin; eksik akımı sıfır saymayın.
Cape Town Üniversitesindeki bir ince yaş eleme araştırması, elek altı ve üstü numunelerini tane dağılımı ve kütle dengesiyle değerlendirmiştir. Burada kullanılan sayılar o araştırmanın sonuçları değil, aşağıdaki bağımsız hesap örneğidir.
Kütle dengesi ve eleme verimi formülü
F besleme, U elek altı ve O elek üstü kuru katı debisi olsun. f, u ve o ise bu akımlarda kontrol boyutundan küçük malzemenin kütle paylarını göstersin. Yüzdeleri hesapta ondalık paya çevirin. Kararlı durumda, birikim ve yan akım yoksa toplam denge F = U + O; ince malzeme dengesi F × f = U × u + O × o olur. Bu iki eşitlik, ölçümlerin birbiriyle tutarlı olup olmadığını gösterir.
İnce malzeme geri kazanımı için eleme verimi: E = (U × u) / (F × f) × 100. Ürün saflığı ise yalnız u × 100 değeridir. U/F oranı, beslemenin elek altına giden toplam kütle payını gösterir; doğrudan eleme verimi değildir. Beslemede hedef boyutun altında malzeme yoksa bu geri kazanım formülü kullanılamaz. İri ürün için ayrı bir geri kazanım ölçütü tanımlanabilir; raporda hangi tanımın kullanıldığı mutlaka belirtilmelidir.
Hesap örneği: yüksek saflık, tam geri kazanım demek değildir
Aşağıdaki değerler tamamen örnektir; bir Metkan makinesinin kapasite veya performans taahhüdü değildir. Kontrol boyutu 1 mm, besleme 50 t/saat ve beslemedeki ince oranı %60 kabul edilsin. Elek altı debisi 27 t/saat, bu akımın ince oranı %98 olsun. Yan akım bulunmadığı varsayımıyla elek üstü 23 t/saat olur.
| Akım | Kuru katı debisi (t/saat) | 1 mm altı (%) | 1 mm altı miktarı (t/saat) |
|---|---|---|---|
| Besleme (F) | 50 | 60 | 30 |
| Elek altı (U) | 27 | 98 | 26,46 |
| Elek üstü (O) | 23 | 15,39 | 3,54 |
Beslemedeki ince miktarı 50 × 0,60 = 30 t/saat; elek altında kazanılan ince miktarı 27 × 0,98 = 26,46 t/saat olur. Eleme verimi 26,46 / 30 × 100 = %88,2 bulunur. Ürün saflığı %98 iken geri kazanımın %88,2 çıkması bir çelişki değildir: ince malzemenin 3,54 t/saatlik kısmı elek üstünde kalmıştır. Elek üstündeki ince oranı yaklaşık %15,39 olur. Bu sonuç, yalnız temiz görünen elek altına bakmanın neden yeterli olmadığını gösterir.
Sonucu makine ayarına nasıl dönüştürürsünüz?
Denge kapanmıyorsa önce numuneleri, nem düzeltmesini ve debi ölçümünü kontrol edin. Denge tutarlıysa ince kaybının arttığı koşulları karşılaştırın: beslemenin enine dağılımı, yatak kalınlığı, tel tıkanması, tel hasarı ve açıklığa yakın tane miktarı aynı mı? Birden fazla ayarı aynı anda değiştirmek neden-sonuç ilişkisini gizler. Karşılaştırmalı denemelerde bir değişkeni değiştirip ürün analizini yeniden ölçün. Titreşim ve mekanik ayarların izin verilen sınırlarını ekipmanın teknik dokümanından alın; bu hesap tek başına bir motor veya genlik seçimi yapmaz.
Turan ve Hacıfazlıoğlu’nun ince kuvars eleme çalışması da nem ile elek yüzeyinin sonuçları etkilediğini gösterir. Araştırmadaki sayısal verimler farklı bir makineye, malzemeye veya tesis ölçeğine doğrudan aktarılamaz.
Teklif ve kabul testine hangi veriler girer?
Bir eleme projesinde hedef tonajla birlikte her ürünün tane dağılımı sınırlarını, beklenen nem aralığını ve numune yöntemini yazılı tanımlayın. Elek katı bazında kuru debi, hedef fraksiyon saflığı ve geri kazanımı aynı raporda gösterin. Geri dönüş varsa bunun taze beslemeye oranını da ayrı izleyin. Kabul kriteri yalnız katalog kapasitesi veya tek bir verim yüzdesi olmamalıdır; hangi malzemede, hangi çalışma koşulunda ve hangi ölçüm tanımıyla sağlandığı açık olmalıdır.
Metkan’a besleme analizinizi, hedef ürün fraksiyonlarını ve mevcut hat düzeninizi ileterek eleme kapsamını netleştirebilirsiniz. Aşağıdaki ürün ve tesis sayfaları, ekipmanın proses içindeki yerini birlikte değerlendirmek için başlangıç noktasıdır.
Kaynaklar ve hesap notu
Hesap, kütlenin korunumu üzerinden hazırlanmış bağımsız bir örnektir. Kaynaklar yöntem ve değişkenlerin etkisi için kullanılmıştır; müşteri testi veya ürün garantisi sunmaz.
